Ron Hofman, CEO en Financial–Tax–Audit Team
FFO Int Investment BV
Contact:
info@fifec.nl
Laten we elkaar weer ontmoeten in het Zwarte Piet-debat
Het Zwarte Piet-debat raakt dieper dan we vaak willen toegeven. Wat begon als een discussie over een figuur in een kinderfeest, is uitgegroeid tot een gesprek over wie we zijn — en wie we willen zijn — als samenleving. Het raakt aan herinneringen, pijn, trots en het verlangen om erbij te horen. Misschien is dat precies waarom het zo gevoelig ligt.
Traditie als gevoel van thuiskomen
Voor velen voelt Sinterklaas als thuiskomen. Het is de gezelligheid van warme chocolademelk, de geur van kruidnoten, samen liedjes zingen en de spanning die je als kind voelde wanneer je je schoen zette. Voor hen is Zwarte Piet onderdeel van die herinneringen — onderdeel van dat veilige stukje jeugd.
Wanneer dan wordt gezegd dat een deel van die traditie moet verdwijnen, voelt dat niet als een praktische aanpassing, maar als een aanval op iets dierbaars. Dan gaat het niet over schmink of een kostuum, maar over het beschermen van een stukje van jezelf.
Dat gevoel is echt. Dat is menselijk.
Pijn die vaak onzichtbaar blijft
Maar er is ook een ander verhaal dat net zo waar is, ook al voelt het misschien minder vertrouwd. Dat is het verhaal van Nederlanders die diezelfde veiligheid rondom Zwarte Piet nooit hebben ervaren. Voor wie het uiterlijk van Piet geen kindermaatje oproept, maar een karikatuur die hun voorouders heeft vernederd. Voor wie het lachen van anderen soms voelde alsof er werd gelachen om
hun uiterlijk.
Veel van deze mensen hebben geleerd hun pijn in te slikken, uit angst om te worden gezien als “spelbrekers” of “overgevoelig”. Maar de pijn is er nog steeds — pijn die niet voortkomt uit de wens om tradities te veranderen, maar uit het verlangen om simpelweg volwaardig mee te tellen.
Dat gevoel is ook echt. En dat is net zo menselijk.
Waar we elkaar kunnen ontmoeten
Als je voorbij alle ruis kijkt, zie je dat beide groepen hetzelfde verlangen delen:
gezien worden, gehoord worden en erbij horen.
De één wil dat zijn tradities worden erkend.
De ander wil dat zijn pijn wordt erkend.
En ironisch genoeg zijn dat geen tegenpolen.
Ze zijn elkaars spiegel.
De kracht van een traditie die meebeweegt
Tradities zijn geen museumstukken. Ze leven, groeien en veranderen — net als wij. Als we kijken naar de kern van Sinterklaas, zien we geen schmink, pruiken of kleur. We zien verwondering, liefde, familie en verbinding. Dat is wat het feest groot maakt — niet het uiterlijk van een personage.
Overal in Nederland zien we dat veranderingen mogelijk zijn zonder de kern van het feest aan te tasten. Kinderen ervaren nog steeds dezelfde magie. Sinterklaas komt nog steeds aan. Liedjes worden nog steeds gezongen. Families komen nog steeds samen.
Het feest leeft — juist omdat het durft mee te bewegen met de tijd.
De keuze waar we nu voor staan
We kunnen blijven steken in verwijten: “jullie willen onze tradities afpakken” of “jullie begrijpen de impact niet”. Maar zo verliezen we allemaal. We worden kouder, harder en minder verbonden.
Of we proberen iets anders: elkaar echt zien — in elkaars angst, elkaars pijn, elkaars liefde voor het feest.
Niet om te bepalen wie gelijk heeft, maar om te erkennen dat elk gevoel bestaansrecht heeft.
Misschien is dit de traditie die we nodig hebben
Misschien is de mooiste traditie die we kunnen doorgeven niet de kleur van Piet, maar het vermogen om met empathie te luisteren. Te leven in een samenleving waarin ruimte is voor ieders verhaal. Waar het feest niemand buitensluit.
Waar we, ondanks onze verschillen, elkaar blijven vasthouden.
Dat zou pas echt een feest van verbinding zijn.
